Słownik pojęć BHP i oznaczeń obuwia roboczego — od A do Ø. Wszystkie hasła w jednym miejscu, z odnośnikami do pełnych wyjaśnień, tabel norm i narzędzi doboru. Stan prawny: PN-EN ISO 20345:2022.

AN
Ochrona stawu skokowego (kostki) — dodatkowe wzmocnienie w cholewce obuwia ochronnego. Typowe przy pracy na rusztowaniach i w terenie.
A / Antystatyczne (ESD)
Obuwie antyelektrostatyczne utrzymuje opór elektryczny w zakresie 0,1–1000 MΩ, rozpraszając ładunki elektrostatyczne. Wymagane w strefach elektroniki (ESD). Patrz też: C, ESD.
CE (oznakowanie)
Deklaracja producenta, że wyrób spełnia wymagania rozporządzenia (UE) 2016/425 dla środków ochrony indywidualnej. Obuwie klasy S to ŚOI kategorii II — wymaga certyfikatu jednostki notyfikowanej i deklaracji zgodności UE (sprzedawca udostępnia ją na żądanie).
CI
Izolacja podeszwy przed zimnem (Cold Insulation). Kluczowe oznaczenie w butach roboczych zimowych — bez CI but „oddaje” mróz przez podeszwę nawet przy ciepłej cholewce.
C (przewodzące)
Obuwie przewodzące o oporze poniżej 0,1 MΩ — odprowadza ładunki do uziemienia; stosowane w strefach zagrożonych wybuchem (ATEX).
E (absorpcja energii)
Wygumowana pięta pochłaniająca energię uderzenia przy każdym kroku. Istotne przy pracy stojącej i na twardych posadzkach.
EN ISO 20345
Europejska norma obuwia bezpieczeństwa — wymaga podnoska odpornego na uderzenie 200 J i ściskanie 15 kN. Aktualna edycja: PN-EN ISO 20345:2022. Obuwie bez podnoska klasyfikuje EN ISO 20347 (klasy O).
EN ISO 20347
Norma obuwia zawodowego (bez podnoska ochronnego) — klasy O1/O2 dla kurierów, kierowców, gastro.
ESD
ElectroStatic Discharge — standard stricterz niż antystatyczność (zwykle poniżej 35 MΩ wg IEC 61340). Obuwie ESD chroni komponenty elektroniczne, nie tylko użytkownika.
FO
Odporność podeszwy na oleje i paliwa. Od edycji 2022 nie jest już automatyczna dla każdej klasy — przy pracy z chemią sprawdź oznaczenie na etykiecie.
HI
Izolacja podeszwy od ciepła (hot insulation) — podłoże do ok. 300°C bez przenikania żaru do stopy.
HRO
Odporność podeszwy na kontakt z gorącym podłożem (Heat Resistant Outsole) do 300°C. Obowiązkowe przy spawaniu i w hutnictwie (często razem z normą EN ISO 20349-2).
Kodeks pracy art. 237⁷
Podstawa prawna obowiązków pracodawcy: środki ochrony indywidualnej (w tym obuwie robocze) zapewnia się pracownikom NIEODPŁATNIE, gdy występują zagrożenia. Kategoria II wymaga oznakowania CE.
LG
Ladder Grip — poprzeczny bieżnik o wysokości min. 1,5 mm w strefie kostki dający chwyt na szczeblach drabiny (nowość normy 2022; wcześniej tylko dla straży). Kluczowy dla energetyki i utrzymania ruchu.
M
Osłona śródstopia (metatarsus) — nakrycie metaliczne/kompozytowe chroniące grzbiet stopy przed uderzeniem (prace przy walcach, ciężkich elementach).
O1 / O2
Klasy obuwia zawodowego bez podnoska (EN ISO 20347). O1: antystatyczne + absorpcja energii; O2: dodatkowo hydrofobowa cholewka (WPA). Wybór kurierów i kierowców.
ORZ (Ocena Ryzyka Zawodowego)
Procedura identyfikacji zagrożeń na stanowisku — punkt wyjścia doboru ŚOI (w tym klasy obuwia). Od ORZ zależy, czy wystarczy S1P, czy potrzebne S3 CR + LG.
P / PL / PS
Wkładka odporna na przekłucie: P = stal (gwóźdź 4,5 mm); PL = niemetalowa 4,5 mm; PS = niemetalowa 3,0 mm — najsurowszy test (cienki gwóźdź = większy nacisk punktowy). Od 2022 zapisywane w symbolu klasy (S1PL, S3S…).
SB
Podstawowa klasa obuwia bezpieczeństwa: podnosek 200 J, bez wkładki antyprzebiciowej, dopuszczona otwarta pięta.
S1 / S1P
S1: podnosek + zamknięta pięta + antystatyka + absorpcja energii — suche hale. S1P: S1 + wkładka na przekłucie — magazyny, montaż.
S2 / S3
S2: S1 + hydrofobowa cholewka (WPA). S3: S2 + wkładka + bieżnik — standard na budowę i prace zewnętrzne.
S4 / S5
Odpowiedniki S2/S3 w wykonaniu całkowicie gumowym/polimerowym (kalosze wtryskowe) — gastro, mycie, rolnictwo, błoto.
S6 / S7
Nowe klasy normy 2022: S2/S3 + pełna wodoszczelność całego buta (WR, test bez dopuszczalnego przecieku). S7 = najwyższa ochrona na ciągłą wilgoć i śnieg.
SC
Ochrona noska przed ścieraniem (Scuff Cap) — nakrycie przechodzące test Martindale’a 8000 cykli. Praca w klęku, bruk, tarasy.
SR
Dodatkowy test antypoślizgowy na ceramice z gliceryną (tzw. tłuste powierzchnie). Podstawowy test (ceramika + detergent) jest od 2022 obowiązkowy dla każdej klasy.
ŚOI (PPE)
Środki Ochrony Indywidualnej (Personal Protective Equipment) — wyposażenie trzymane/kontrolowane przez użytkownika, chroniące przed zagrożeniami niemożliwymi do wyeliminowania inaczej. W UE reguluje je rozporządzenie 2016/425.
WR
Pełna wodoszczelność całego buta — test 2022 nie dopuszcza żadnego przecieku (dawniej dozwolone 3 cm²). Podstawa klas S6/S7.
WPA
Hydrofobowa cholewka (Water penetration & absorption) — nasiąkliwość i przepuszczalność ograniczone, ale to NIE jest but wodoszczelny. Zastąpiło starsze WRU.
Ø
Symbol stosowany, gdy test antypoślizgowy jest niewykonalny konstrukcyjnie (np. podeszwy z kolcami).

Powiązane narzędzia

Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2026 — zgodnie z PN-EN ISO 20345:2022. Zespół WISBHP (sklep BHP od 1998 r.).