Nie wiesz, jakie buty robocze wybrać na swoje stanowisko? Odpowiedz na 2 pytania w Asystencie BHP poniżej — natychmiast otrzymasz rekomendację klasy ochrony (S1P, S3, S5, S7…) wraz z konkretnymi modelami dostępnymi w naszym magazynie. Wszystko zgodne z aktualną normą PN-EN ISO 20345:2022 i przepisami Kodeksu pracy.

Pełna wiedza o klasach i oznaczeniach normy — tabele, zmiany edycji 2022 i odpowiedzi na najczęstsze pytania — znajdują się bezpośrednio pod Asystentem.

🛡️ Asystent BHP

Dobierz Właściwą Normę Obuwia dla Swojego Stanowiska

Odpowiedz na 2 szybkie pytania, aby otrzymać precyzyjną rekomendację zgodną z przepisami Kodeksu pracy i normą PN-EN ISO 20345:2022 — wraz z modelami dostępnymi od razu w naszym magazynie.

Co to jest norma EN ISO 20345?

EN ISO 20345 to europejska norma określająca wymagania dla obuwia bezpieczeństwa — czyli takiego, które ma podnosek odporny na uderzenie o energii 200 J i ściskanie statyczne 15 kN. Dla porównania: 200 J to mniej więcej energia spadku przedmiotu o masie 20 kg z wysokości 1 metra, a 15 kN odpowiada naciskowi ok. 1500 kg. W Polsce obowiązuje jako PN-EN ISO 20345:2022 (aktualna edycja). Obuwie bez podnoska klasyfikuje siostrzana norma EN ISO 20347 (klasy O1/O2).

Wnętrze podnoska ma gwarantowaną minimalną długość zależną od rozmiaru (np. 39 mm w rozmiarach 41–42), a jego kołnierz musi być węższy niż 12 mm dla stali i do 15 mm dla kompozytu — stąd kompozytowe czują się przestronniej przy tym samym rozmiarze.

Norma 2011 czy 2022 — do kiedy co można sprzedawać?

Nowa edycja EN ISO 20345:2022 weszła w życie w marcu 2023, ale producenci mogli produkować na certyfikatach edycji 2011 tylko do 11 listopada 2024 — po tej dacie każdy model musi być badany i certyfikowany na nowo. Certyfikaty wydawane na normę 2022 są ważne 5 lat, więc obuwie wg obu oznaczeń spotkasz w sprzedaży mniej więcej do listopada 2029. Praktycznie: kupując w 2026 r. możesz trafić na oba oznaczenia i oba są legalne — różnice dotyczą głównie testu poślizgu i oznaczeń wodoszczelności (patrz niżej).

Klasy ochrony obuwia roboczego: tabela SB → S7

KlasaPodnosek 200 JOchrona przed przekłuciem (P/PL/PS)WodaTypowe zastosowanie
SBtaknieniepodstawowa ochrona palców, prace lekkie
S1taknieniehala sucha, magazyn, montaż
S1Ptaktakniemagazyn, montaż, elektronika — ryzyko gwoździ/wiertła
S2takniehydrofobowa cholewka (WPA)prace mokre bez ostrego narzędzia
S3taktakhydrofobowa cholewka (WPA) + bieżnikbudowa, prace zewnętrzne — najpopularniejsza klasa
S4takniekonstrukcja wtryskowa (kalosze)gastro, mycie, wilgotne hale
S5taktakkonstrukcja wtryskowa (kalosze)rolnictwo, budowa w błocie, chemia
S6 (nowe 2022)takniepełna wodoszczelność (WR)praca w ciągłym deszczu bez ryzyka przebicia
S7 (nowe 2022)taktakpełna wodoszczelność (WR)budowa w śniegu i ulewie — S3 + wodoszczelny cały but
O1 / O2nieO1P — takO2 — WPAobuwie zawodowe bez podnoska (EN ISO 20347): kierowcy, kurierzy, gastro

Materiały wg normy: klasa 1 (skóra i materiały) = S1, S2, S3, S6, S7; klasa 2 (całkowicie gumowe/polimerowe) = S4, S5; SB może być z obu. Praktyczna pamiętajka 2022: widzisz S7 → myśl „S3 + pełna wodoszczelność WR".

Przyrostki L i S — pełne oznaczenia typu S1PL, S3S, S7L

Od edycji 2022 dopuszczka na przekłucie jest zapisywana wprost w symbolu klasy: L = wkładka niemetalowa testowana gwoździem 4,5 mm, S = wkładka niemetalowa testowana cienkim gwoździem 3,0 mm (najostrzejszy test). Symbol bez przyrostka (np. S1P) = wkładka metalowa. W praktyce spotkasz: S1PL, S1PS, S3L, S3S, S5L, S5S, S7L i S7S.

PrzyrostekWkładkaGwóźdź testowyInterpretacja
(brak, „P")metalowa (stal)4,5 mmklasyk — najtwardsza, cięższa
Lniemetalowa4,5 mmlekka, elastyczna, nie przewodzi zimna
Sniemetalowa3,0 mmnajsurowsza ochrona na cienkie, ostre elementy (wiertła, drzazgi)

Co się zmieniło w normie EN ISO 20345:2022?

Edycja 2022 zastąpiła wersję z 2011 r. Najważniejsze zmiany w praktyce:

  • Poślizg: zniknęły oznaczenia SRA/SRB/SRC. Podstawowy test (ceramika + detergent) jest dziś obowiązkowy dla każdego certyfikowanego buta. Dodatkowy, ostrzejszy test (ceramika + gliceryna) oznaczany jest jako SR. Test bada teraz punktowo piętę (uderzenie) i palce (odpychanie) — dwa miejsca minimalnego kontaktu z podłożem; jeśli test jest niewykonalny (np. buty z kolcami), stosuje się symbol Ø.
  • Wodoodporność: stary test WRU dopuszczał przeciek do 3 cm² — nowy WPA wciąż dotyczy tylko cholewki („odporne na przenikanie i absorpcję"), natomiast WR 2022 = zero przecieku wewnątrz buta. To właśnie zaostrzenie stworzyło nowe klasy: S2 + WR = S6 i S3 + WR = S7. Uwaga: „wodoodporny" nigdy nie oznacza „na zawsze suchy” — sznurówki i szwy ze zużyciem mogą puścić wodę.
  • Przekłucie: poza P (stal) mamy PL (niemetal, gwóźdź 4,5 mm) i PS (niemetal, gwóźdź 3,0 mm — najsurowszy test, bo mniejsza średnica = większy nacisk punktowy).
  • FO (odporność na paliwa i oleje) nie jest już „w pakiecie" każdej klasy — to osobny atrybut, który trzeba sprawdzić na etykiecie.
  • Nowe piktogramy: LG — podeszwa z poprzecznym bieżnikiem o wysokości min. 1,5 mm w strefie kostki, dającym chwyt na szczeblach drabiny (przeniesione z obuwia strażackiego; ważne przy pracach na wysokości); SC — nakrycie noska przechodzące test ścierania Martindale'a bez przetarcia po 8000 cykli (bruk, praca w klęku).

Oznaczenia dodatkowe — pełny słownik (18 pozycji normy 2022)

OznaczenieCo oznacza w praktyce
P / PL / PSwkładka odporna na przekłucie: stal (4,5 mm) lub niemetal (L: 4,5 mm / S: 3,0 mm — najsurowsza)
WRpełna wodoszczelność całego buta — zero przecieku w teście (podstawa klas S6/S7)
WPAhydrofobowa cholewka — przenikanie i absorpcja wody (dawniej WRU)
SRdodatkowy test antypoślizgowy na ceramice z gliceryną („tłuste" powierzchnie)
CIizolacja podeszwy przed zimnem — kluczowa w butach roboczych na zimę
HIizolacja podeszwy od ciepła (gorące podłoża)
HROkontakt podeszwy z gorącym podłożem do 300°C — spawanie, hutnictwo
FOodporność podeszwy na oleje i paliwa (od 2022 atrybut osobny)
Eabsorpcja energii w pięcie (komfort na twardych posadzkach)
Aobuwie antyelektrostatyczne (opór 0,1–1000 MΩ)
Cobuwie przewodzące (poniżej 0,1 MΩ) — strefy zagrożenia wybuchem
ANochrona stawu skokowego (kostki)
Mosłona śródstopia (nakrycie metaliczne)
CRchodnik odporny na przecięcie — szkło, blachy
LGchwyt na drabinach: poprzeczny bieżnik ≥ 1,5 mm w strefie kostki (nowe 2022)
SCochrona noska przed ścieraniem: Martindale 8000 cykli (nowe 2022)
Øtest antypoślizgowy niewykonalny (np. podeszwy z kolcami)
HI / CI razemkompletna izolacja termiczna podeszwy — pracownicy energetyki, przeciwpożarowi

S1P czy S3 — czym się różnią i co wybrać?

Obie klasy mają podnosek 200 J i ochronę przed przekłuciem. Różnica: S3 ma dodatkowo hydrofobową cholewkę (WPA) i bieżnik — to but „na zewnątrz", S1P to wersja „na suchą halę". Najprostsza reguła: magazyn i montaż → S1P; wszystko, co wychodzi zza bramy zakładu → S3.

CechaS1PS3
Podnosek 200 J / 15 kNtaktak
Wkładka antyprzebiciowa (P/PL/PS)taktak
Hydrofobowa cholewka (WPA)nietak
Bieżnik terenowynietak
Gdzie sprawdzi się najlepiejsucha hala, magazyn, montaż, ESDbudowa, teren, deszcz, błoto

Buty robocze na budowę — jaką normę wybrać?

Najczęstszy wybór na budowę to S3: podnosek 200 J, podeszwa antyprzebiciowa i cholewka hydrofobowa pokrywa ryzyko gwoździ, gruzu i błota. Latem sprawdzą się trzewiki robocze S3, a zimą obuwie z izolacją CI (patrz niżej). Na ryzyko przecięcia (szkło, blachy) doseg dodatku CR. Jeśli w firmie pracuje się na drabinach — zwróć uwagę na oznaczenie LG.

Zobacz trzewiki robocze S3 →

Obuwie do hali produkcyjnej i magazynu

W suchych halach montażowych standardem są półbuty robocze S1P — ochrona przed przekłuciem bez zbędnego ciężaru. W strefach ESD (elektronika, lakiernie) wybierz obuwie z certyfikatem ESD, a w magazynach wysokiego składowania modele z absorpcją energii w pięcie (E). Na gorące hale latem dobre będą sandały robocze S1 z podnoskiem kompozytowym.

Zobacz buty robocze S1P →

Buty do spawania i hutnictwa

Przy odpryskach ciekłego metalu wymagana jest podeszwa HRO (odporna na kontakt z podłożem 300°C) i cholewka ze skóry byczej — szukaj obuwia wg PN-EN ISO 20349-2. W ofercie znajdziesz buty spawalnicze S3 HRO z dodatkową osłoną szwu.

Buty robocze zimowe — S3 czy S7?

Zimą liczą się dwie rzeczy: izolacja przed zimnem (CI) oraz wodoodporność. Nowa klasa S7 to S3 z pełną wodoszczelnością WR — najbezpieczniejszy wybór przy pracy w śniegu i ulewie; klasyczne S3 z WPA i ociepleniem wystarczy przy przelotnym deszczu. Dla pań przygotowaliśmy dopasowaną kolkę: damskie buty robocze zimowe. Do prac w błocie sprawdzają się też ocieplane kalosze S5 CI.

Zobacz buty robocze zimowe / ocieplane →

Kurier, kierowca, prace lekkie — obuwie bez podnoska

Jeśli na stanowisku nie ma ryzyka zmiażdżenia palców, ciężki podnosek męczy stopę. Obuwie zawodowe O1/O2 (norma EN ISO 20347) daje komfort sportowego buta z antypoślizgową podeszwą. Modele sportowe znajdziesz w kategorii buty robocze bez podnoska.

Czy pracodawca musi zapewnić buty robocze?

Tak — za darmo. Zgodnie z art. 2377 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany nieodpłatnie zapewnić pracownikom środki ochrony indywidualnej chroniące przed działaniem czynników szkodliwych. Obuwie ochronne klasy S to środek ochrony indywidualnej kategorii II wg rozporządzenia (UE) 2016/425 — musi mieć oznakowanie CE, być certyfikowane przez jednostkę notyfikowaną, a sprzedawca na żądanie udostępnia deklarację zgodności UE. Kupując buty BHP, zawsze możesz o tę deklarację poprosić.

Jak dbać o buty robocze, żeby ochrona działała (pielęgnacja = żywotność)

Certyfikat klasy S nie jest wieczny — norma gwarantuje właściwości ochronne w stanie nominalnym, a zużycie je realnie obniża. Pielęgnacja potrafi przedłużyć żywotność obuwia nawet dwukrotnie:

  • Czyszczenie po każdym „grubym" dniu — błoto i chemia zatykają pory skóry i degradują membrany; użyj szczotki i letniej wody (bez agresywnych detergentów).
  • Suszenie w temp. pokojowej, NIGDY na grzejniku — gorąco twardnieje i pęka skóra, kruszy klej i niszczy membranę TPU/GORE-TEX. Wyjmij wkładkę, włóż ściągacz z cienkiej tkaniny, wymieniaj co kilka godzin.
  • Impregnacja co 2–4 tygodnie — skóra traci wodoodporność (WPA) po kilku tygodniach noszenia; impregnat w sprayu po umyciu i wysuszeniu.
  • Kontrola podeszwy i podnoska co miesiąc — bieżnik starty poniżej ~3 mm = spada przyczepność (SR to test nowej podeszwy); wgnieciony lub przesunięty podnosek = but do wymiany niezależnie od wieku.
  • Rotacja 2 par — para po pełnym dniu wilgoci potrzebuje 24–48 h odpoczynku; bez rotacji wkładka i wyściółanie zamieniają się w hodowlę bakterii (zapach!).

Na ile przysługują buty robocze i jak często je wymieniać?

Przepisy nie określają jednej sztywnej daty ważności obuwia ŚOI. Pracodawca (art. 2377 KP) musi zapewnić środki ochrony skuteczne — czyli wymienia, gdy but przestaje chronić. W praktyce przy codziennej pracy przyjmuje się wymianę co 6–12 miesięcy, a przy pracy w agresywnym środowisku (chemia, oleje, mokre procesy) nawet co 3–6. O obligatoryjnej wymianie decydują: wypadek/zdarzenie z butem w roli, zużycie podeszwy/podnoska, rozklejenie, deformacja czaszy.

Checklista kupującego buty robocze — 7 punktów przed kasą

  1. Klasa wg oceny ryzyka (ORZ) — zacznij od zagrożeń stanowiska, nie od ceny: przekłucie → P/PL/PS, woda → WPA/WR/S6/S7, mróz → CI.
  2. Oznakowanie CE + deklaracja zgodności UE — obuwie kategorii II musi ją mieć; sprzedawca ma obowiązek ją udostępnić.
  3. Test poślizgu — od 2022 każdy certyfikowany but ma podstawowy; na tłuste posadzki szukaj dodatkowego SR.
  4. Rozmiar z naddatkiem — stopa (mm) + 9 mm na podnosek; zmierz wieczorem, obie stopy (kalkulator rozmiaru).
  5. Środowisko pracy — oleje/paliwa → FO; drabiny → LG; bruk/praca w klęku → SC; elektronika → ESD/A.
  6. Kiedy wymienić buty — po wypadku/poślizgu, po zmianie oceny ryzyka na stanowisku oraz gdy podeszwa lub podnosek noszą ślady zużycia (zdeformowany podnosek i wypracowana podeszwa nie chronią — ochrony nie da się „naprawić").
  7. Data produkcji/certyfikatu — przy zapasie na lata sprawdź, czy model nie wychodzi z certyfikacji 2011 (sprzedaż mieszana do XI 2029).

Najczęstsze pytania o normy obuwia roboczego

Co oznacza S1P w butach roboczych?

S1P to obuwie bezpieczeństwa z podnoskiem odpornym na uderzenie 200 J oraz wkładką chroniącą przed przekłuciem (P). Optymalna klasa do magazynów i suchych hal montażowych.

Jaka jest różnica między S3 a S1P?

S3 ma dodatkowo hydrofobową cholewkę (WPA) i bieżnik — jest przeznaczona do prac zewnętrznych; S1P to wersja na suche hale. Obie mają podnosek 200 J i ochronę przed przebiciem.

Co to jest klasa S7 i czym różni się od S3?

S7 (wprowadzona w normie 2022) to S3 plus pełna wodoszczelność całego buta (WR) — test 2022 nie dopuszcza żadnego przecieku (stary WRU pozwalał do 3 cm²). Wybierz S7 przy stałej pracy w śniegu i deszczu.

Do kiedy można sprzedawać buty wg starej normy 2011?

Produkcja na certyfikatach 2011 była możliwa do 11 listopada 2024; same buty wg obu edycji normy spotkasz w sprzedaży mniej więcej do listopada 2029 (certyfikaty 2022 są ważne 5 lat). Obie wersje są legalne w obrocie.

Co oznacza S3L lub S1PS na etykiecie?

To dopuszczka na przekłucie dopisana do klasy: L = wkładka niemetalowa testowana gwoździem 4,5 mm, S = niemetalowa testowana cienkim gwoździem 3,0 mm (najsurowszy test). Symbol z P bez przyrostka = wkładka stalowa.

Czy kalosze S5 mają podnosek?

Tak — kalosze S5 to pełna ochrona jak S3 w wykonaniu wtryskowym (klasa 2, całkowicie polimerowe): podnosek 200 J, wkładka antyprzebiciowa i całkowita wodoodporność. Idealne do rolnictwa, chemii i błota.

Ile wytrzymuje podnosek 200 J w butach roboczych?

Podnosek klasy SB i wyżej ma wytrzymać uderzenie o energii 200 dżuli (ok. spadek 20 kg z 1 m) oraz ściskanie statyczne 15 kN (ok. 1500 kg). Głębokość wewnątrz podnoska zależy od rozmiaru, np. 39 mm w rozmiarach 41–42.

Podnosek stalowy czy kompozytowy — który lepszy?

Oba spełniają ten sam test 200 J/15 kN. Kompozyt jest lżejszy i nie przewodzi ciepła ani prądu (lepszy zimą i dla elektryków), stal jest tańsza i cieńsza. Dla pracy w strefach ESD i na mrozie wybierz kompozyt.

Co oznaczają WPA i WR w nowej normie?

WPA to hydrofobowa cholewka odporna na przenikanie i absorpcję wody (dawniej WRU); WR to pełna wodoszczelność całego buta — cecha klas S6 i S7. WPA ≠ but wodoszczelny.

Jak sprawdzić, czy buty mają normę EN ISO 20345?

Klasa ochrony (np. S3) jest wytłoczona lub naszyta na języku, wkoszy lub podeszwie. Obowiązuje też oznakowanie CE; sprzedawca ma obowiązek udostępnić deklarację zgodności UE z numerem jednostki notyfikowanej.

Czy pracodawca musi zapewnić obuwie robocze?

Tak. Art. 237(7) Kodeksu pracy nakazuje pracodawcy nieodpłatne zapewnienie środków ochrony indywidualnej, w tym obuwia ochronnego, gdy występują zagrożenia dla stóp.

Jakie buty robocze na zimę na budowę?

Szukaj oznaczeń S3 lub S7 z dodatkowym CI (izolacja przed zimnem) i najlepiej SR (antypoślizg). Zobacz kategorię buty robocze zimowe w WISBHP.

Na ile przysługują buty robocze i jak często wymieniać?

Przepisy nie określają sztywnej daty. Przy codziennej pracy przyjmuje się wymianę co 6–12 miesięcy (przy chemii/mokrych procesach nawet co 3–6), a obligatoryjnie po każdym uszkodzeniu lub zdarzeniu, w którym but „pracował’ — zużyty podnosek lub starta podeszwa nie chronią.

Jak dbać o buty robocze, żeby służyły dłużej?

Czyść po każdym dniu w błocie, susz w temperaturze pokojowej (nigdy na grzejniku), impregnuj co 2–4 tygodnie i rotuj dwie pary — pełne wyschnięcie zajmuje 24–48 h. Pielęgnacja potrafi podwoić żywotność obuwia.

Nie wiesz jeszcze, jaki rozmiar wybrać?

Rozmiar obuwia z podnoskiem dobiera się inaczej niż sportowego — potrzebny jest naddatek na czaszę podnoska. Skorzystaj z kalkulatora rozmiaru obuwia roboczego →

MW

Maciej Walendzik ✓ Zweryfikowany ekspert sklepu

Właściciel sklepu WISBHP w Lęborku (działamy od 1998 r.). Od ponad 25 lat dobiera odzież i obuwie ochronne do stanowisk pracy — od budowali przez magazyny po przemysł. Firma prowadzi także serwis i doradztwo z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Poznaj WISBHP →

Stan wiedzy: norma PN-EN ISO 20345:2022 · Ostatnia aktualizacja treści: sierpień 2026

Ostatnia aktualizacja: sierpnia 2026 — zweryfikowano tabele norm i oznaczeń EN ISO 20345.