sie
Trzewiki robocze ocieplane S7L z systemem BOA® i membraną — jak wybrać obuwie na ekstremalną zimę?
Praca w warunkach skrajnie niskich temperatur, wysokiej wilgotności oraz na oblodzonym podłożu stawia rygorystyczne wymagania środkom ochrony indywidualnej stóp. Nowa norma PN-EN ISO 20345:2022 wprowadziła kategorię S7L, definiującą obuwie wodoszczelne z niemetalową wkładką antyprzebiciową. Wybór profesjonalnych modeli z systemem BOA® i membraną paroprzepuszczalną to gwarancja bezpieczeństwa termicznego, ergonomii oraz pełnej zgodności z przepisami BHP w trudnym terenie.
Czym charakteryzują się trzewiki robocze ocieplane S7L z systemem BOA® i membraną?
Trzewiki robocze ocieplane S7L to zaawansowane obuwie bezpieczne wg PN-EN ISO 20345:2022, łączące podnosek 200 J, kompozytową wkładkę antyprzebiciową typu PL, pełną wodoszczelność WR oraz izolację termiczną CI. Konstrukcja ta eliminuje mostki termiczne i chroni stopy przed odmrożeniami.
Standard S7L stanowi bezpośrednią ewolucję dawnej klasy S3, w której wodoszczelność wierzchniej warstwy (poprzednio WPA, obecnie WPA) nie gwarantowała całkowitej szczelności konstrukcji całego buta. W klasyfikacji PN-EN ISO 20345:2022 litera „S7” wskazuje na zintegrowaną ochronę kategorii S3 powiększoną o obligatoryjny test wodoszczelności całego obuwia (WR – *Water Resistance*). Oznaczenie „L” precyzuje natomiast rodzaj niemetalowej wkładki antyprzebiciowej (*non-metallic penetration resistant insert*), testowanej standardowym stożkowym gwoździem o średnicy 4,5 mm z siłą nacisku co najmniej 1100 N (w odróżnieniu od wariantu „S”, gdzie test wykonuje się cieńszym gwoździem 3,0 mm).
W warunkach zimowych kluczową rolę odgrywa fizyka wymiany ciepła. Zastosowanie kompozytowej lub tekstylnej wkładki antyprzebiciowej z włókien aramidowych (np. Kevlar) likwiduje zjawisko przewodnictwa cieplnego przez podeszwę, które w klasycznych butach z wkładką stalową (oznaczenie „P”) odpowiada za powstawanie punktowego mostka termicznego. Spód buta ma bezpośredni kontakt ze zmarzliną, lodem lub śniegiem o temperaturze sięgającej poniżej -20°C. Niemetalowa wkładka wykazuje przewodność cieplną na poziomie zaledwie 0,04–0,06 W/(m·K), podczas gdy stal węglowa osiąga wartość ok. 50 W/(m·K).
Integracja mikroporowatych membran politetrafluoroetylenowych (ePTFE) lub poliuretanowych (PU), takich jak Gore-Tex czy Free-Tex, z laminowaną warstwą ociepliny (np. 3M™ Thinsulate™ o gramaturze 200–600 g/m²) zapewnia równowagę hydrotermalną. Pory membrany są około 20 000 razy mniejsze od cząsteczki ciekłej wody, co całkowicie blokuje penetrację cieczy pod ciśnieniem hydrostatycznym do 100 kPa, a jednocześnie 700 razy większe od cząsteczki pary wodnej, co umożliwia odprowadzanie potu generowanego przez stopę (średnio 5–15 g pary wodnej na godzinę podczas ciężkiej pracy fizycznej).
System zapinania BOA® Fit System (najczęściej platforma M4 lub H4 o wysokim momencie obrotowym) zastępuje tradycyjne sznurowadła splecioną linką ze stali nierdzewnej klasy lotniczej, zatopioną w osłonie z nylonu. Mechanizm z mikroregulacją eliminuje punkty miejscowego ucisku na podbiciu, zapobiegając zaburzeniom mikrokrążenia obwodowego, które stanowi główną fizjologiczną przyczynę marznięcia palców. Ponadto obsługa systemu za pomocą obrotowej tarczy pozwala na precyzyjne dopasowanie lub zdjęcie buta jedną ręką, bez konieczności zdejmowania grubych rękawic roboczych w temperaturach podzerowych.
| Kategoria / Oznaczenie | Norma PN-EN ISO | Ochrona mechaniczna i parametry | Zastosowanie przemysłowe |
|---|---|---|---|
| S7L | 20345:2022 | Podnosek 200 J / 15 kN, wkładka niemetalowa PL (gwóźdź 4,5 mm), wodoszczelność WR, absorpcja energii E, podeszwa antypoślizgowa SR, olejoodporność FO | Budownictwo infrastrukturalne, energetyka, montaż konstrukcji w warunkach zimowych i błotnych |
| S7S | 20345:2022 | Podnosek 200 J / 15 kN, wkładka niemetalowa PS (gwóźdź 3,0 mm – wysoka gęstość splotu), wodoszczelność WR, SR, E | Prace leśne, roboty ziemne, przemysł ciężki na podłożach z drobnymi ostrymi odłamkami |
| S3L | 20345:2022 | Podnosek 200 J / 15 kN, wkładka niemetalowa PL, hydrofobowość cholewki WPA (bez testu WR całego buta), SR, E | Magazyny chłodnicze, place budowy o umiarkowanej wilgotności bez głębokiego brodzenia |
| CI (dodatek) | 20345:2022 | Izolacja spodu od zimna: spadek temperatury na wkładce nie większy niż 10°C przy temp. zewnętrznej -17°C przez 30 min | Wszystkie stanowiska zewnętrzne w strefie klimatycznej umiarkowanej i chłodnej (zima) |
| SR (dodatek) | 20345:2022 | Antypoślizgowość na podłożu ceramicznym zanieczyszczonym gliceryną (współczynnik tarcia $\ge 0{,}36$ na płasko, $\ge 0{,}31$ na pięcie) | Oblodzone ciągi komunikacyjne, zaolejone płyty montażowe, praca na mokrych trawersach |
Kryteria doboru wg BHP i przepisów prawa pracy
Właściwy dobór obuwia roboczego na zimę wynika bezpośrednio z art. 237(6) Kodeksu Pracy oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425, nakładających na pracodawcę obowiązek nieodpłatnego dostarczenia certyfikowanych ŚOI.
Zgodnie z przepisami prawa pracy, wyposażenie pracownika w [buty robocze zimowe ocieplane](https://wisbhp.pl/buty-robocze/buty-robocze-zimowe-ocieplane/) musi opierać się na udokumentowanej Ocenie Ryzyka Zawodowego (ORZ). W przypadku prac prowadzonych w temperaturach poniżej 0°C, przy stałym narażeniu na wilgoć, śnieg oraz lód, obuwie musi spełniać rygorystyczne wymagania zharmonizowanej normy PN-EN ISO 20345:2022 (dla obuwia bezpiecznego z podnoskiem) lub PN-EN ISO 20347:2022 (dla obuwia zawodowego bez podnoska, kategoria O7L).
Inżynierowie BHP oraz osoby odpowiedzialne za zakupy techniczne powinny weryfikować następujące parametry w deklaracji właściwości użytkowych (CE):
- **Wskaźnik CI (*Cold Insulation*):** Norma definiuje test laboratoryjny, w którym obuwie umieszcza się w komorze chłodniczej o temperaturze $-17^\circ\text{C}$ ($\pm 2^\circ\text{C}$). Warunkiem zaliczenia badania jest spadek temperatury wewnątrz buta (mierzony na powierzchni wkładki wewnętrznej) nieprzekraczający $10^\circ\text{C}$ w czasie 30 minut. Odpowiednio dobrane [trzewiki robocze ocieplane s7l](https://wisbhp.pl/buty-robocze/trzewiki-robocze/) z grubą podeszwą z mieszanki poliuretanu o podwójnej gęstości (PU/PU) lub nitrylu (PU/Guma Vibram) utrzymują gradient termiczny chroniący tkanki stóp przed hipotermią miejscową.
- Odporność na poślizg (SR): Norma PN-EN ISO 20345:2022 wycofała dawne oznaczenia SRA, SRB i SR na rzecz ujednoliconego, bardziej wymagającego testu SR. Oznaczenie SR potwierdza zachowanie wymaganego współczynnika tarcia kinetycznego na płytce ceramicznej polanej roztworem glicerolu. W środowisku zimowym bieżnik powinien charakteryzować się otwartym profilem z samoczyszczącymi kanałami o głębokości co najmniej 4,0–4,5 mm, co zapobiega zbijaniu się śniegu w jednolitą, śliską masę pod podeszwą.
- Wodoszczelność konstrukcyjna (WR i WPA): Zamiast dawnego parametru WPA (absorpcja i przepuszczalność wody przez samą cholewkę), norma 2022 wprowadziła parametr WPA (*Water Penetration and Absorption*) oraz kompleksowy test WR (*Water Resistance*). W klasie S7L wymóg WR oznacza, że całe obuwie poddawane jest próbie mechanicznego zginania w korycie wodnym (1000 cykli/kroków na głębokości 30 mm nad linią podeszwy) lub testowi rotacyjnemu w komorze deszczowej, w trakcie którego łączna powierzchnia penetracji wilgoci wewnątrz buta nie może przekroczyć $3\,\text{cm}^2$.
- Odporność na kontakt z gorącym podłożem (HRO): W sektorze energetycznym, leśnictwie maszynowym oraz przy robotach drogowych zimą, spód obuwia narażony jest zarówno na mróz, jak i kontakt z rozgrzanymi elementami maszyn czy masami bitumicznymi. Podeszwa oznaczona symbolem HRO gwarantuje odporność na degradację termiczną przy bezpośrednim kontakcie z podłożem o temperaturze $+300^\circ\text{C}$ przez 60 sekund.
W sektorach takich jak budownictwo kubaturowe i mostowe, ciepłe trzewiki robocze o specyfikacji S7L eliminują przestoje technologiczne wywołane przemoczeniem odzieży roboczej, zmniejszają absencję chorobową personelu i chronią przedsiębiorstwo przed roszczeniami powypadkowymi wynikającymi z poślizgnięć na oblodzonych konstrukcjach.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy trzewiki robocze ocieplane S7L całkowicie eliminują ryzyko odmrożeń podczas pracy w ujemnych temperaturach?
Nie, ponieważ obuwie zimowe S7L z symbolem CI ogranicza spadek temperatury wewnątrz buta do maksymalnie 10°C przy -17°C, lecz pełna ochrona zależy od czasu ekspozycji, wilgotności skarpety i metabolizmu pracownika.
Aby trzewiki z membraną wodoszczelne zachowały pełną sprawność termiczną, konieczne jest stosowanie technicznych skarpet syntetycznych lub z wełny merynosa (Merino), które odprowadzają wilgoć z naskórka do membrany. Skarpety bawełniane absorbują pot, tworząc wilgotne środowisko o wysokiej przewodności cieplnej, co prowadzi do szybkiego wychłodzenia stopy nawet w obuwie klasy S7L.
Czy mechanizm BOA® w butach roboczych zimowych może zamarznąć i ulec zablokowaniu?
Nie, mechanizmy BOA® stosowane w obuwiu bezpiecznym posiadają konstrukcję samoczyszczącą, która usuwa lód, śnieg i błoto z wnętrza tarczy nawijającej pod wpływem obrotu i nacisku.
Wytrzymałe buty robocze zimowe boa wyposażone są w linki stalowe pokryte termoplastycznym poliuretanem oraz tarcze odporne na udary mechaniczne w temperaturach do -30°C. W przypadku skrajnego oblodzenia po zanurzeniu w wodzie i wyjściu na mróz, wystarczy energicznie docisnąć i przekręcić pokrętło M4/H4 w celu skruszenia kryształków lodu nagromadzonych w rowkach przekładni.
Dlaczego niemetalowa wkładka antyprzebiciowa typu PL jest lepsza na zimę niż stalowa wkładka P?
Tak, wkładka niemetalowa typu PL przewyższa stalową wkładkę P w warunkach zimowych, ponieważ eliminuje mostek termiczny w podeszwie i zapewnia pełne krycie dolnej powierzchni stopy.
Aramidowa wkładka PL pokrywa 100% powierzchni dna montażowego buta, podczas gdy stalowa wkładka P pokrywa średnio 85% powierzchni ze względów technologicznych. Ponadto materiał kompozytowy nie przewodzi zimna z zamarzniętego podłoża, zachowuje elastyczność w temperaturach poniżej zera i redukuje łączną masę obuwia o ok. 150–200 gramów na parę, co zmniejsza zmęczenie mięśniowe pracownika.
Podsumowanie i dobór obuwia w sklepie WISBHP
Dobór obuwia zimowego S7L z systemem BOA® i membraną to strategiczna decyzja inżynieryjna, łącząca rygorystyczne wymogi normy PN-EN ISO 20345:2022 z optymalizacją fizjologii wysiłku w ujemnych temperaturach.
Wybierając obuwie zimowe S7L do pracy w trudnych warunkach atmosferycznych, należy kierować się precyzyjną analizą zagrożeń środowiskowych. Zastosowanie kompozytowego podnoska, niemetalowej wkładki antyprzebiciowej PL, mikroporowatej membrany oraz podeszwy z certyfikatem SR i parametrem CI pozwala zachować ciągłość operacyjną zespołów montażowych, budowlanych i energetycznych w sezonie zimowym.
Jeśli modernizujesz park środków ochrony indywidualnej w swoim przedsiębiorstwie, sprawdź certyfikowane [trzewiki robocze](https://wisbhp.pl/buty-robocze/trzewiki-robocze/) o profilu wielosezonowym oraz dedykowane [buty robocze zimowe ocieplane](https://wisbhp.pl/buty-robocze/buty-robocze-zimowe-ocieplane/) spełniające najnowsze normy unijne. Aby poznać szczegółowe zestawienia parametrów izolacyjnych i materiałowych, przeczytaj nasz techniczny [przewodnik po butach roboczych na zimę](https://wisbhp.pl/blog-buty-robocze-na-zime/), w którym omawiamy procedury doboru ŚOI pod kątem audytów Państwowej Inspekcji Pracy.