Odzież do pracy w chłodni. Jakie normy musi spełniać?

Praca w środowisku o obniżonej temperaturze stawia przed środkami ochrony indywidualnej rygorystyczne wymagania w zakresie termoizolacji i odprowadzania wilgoci.

Ten artykuł koncentruje się na odzieży do chłodni, ale dla kompletności warto wiedzieć, że obuwie w chłodniach podlega odrębnej normie PN-EN ISO 20345 z parametrem CI (Cold Insulation). Profesjonalna odzież do pracy w chłodni musi chronić organizm przed hipotermią oraz odmrożeniami, spełniając zharmonizowane normy PN-EN 342 lub PN-EN 14058 w zależności od panującej temperatury otoczenia, czasu ekspozycji oraz poziomu wydatku energetycznego pracownika.

Jakie normy musi spełniać odzież do pracy w chłodni i mroźni?

Odzież do pracy w chłodni musi spełniać wymagania normy PN-EN 14058 w temperaturach do -5°C lub normy PN-EN 342 w temperaturach poniżej -5°C, zapewniając skuteczną izolację cieplną oraz odpowiednią przepuszczalność powietrza.

❄️ Więcej na ten temat: warstwa bazowa układu odzieżowego.

💡 Przeprowadziliśmy setki doradztw BHP i za każdym razem okazuje się, że kluczowa jest nie cena, lecz dopasowanie do konkretnych warunków stanowiska.

❄️ Podstawowym kryterium podziału środków ochrony indywidualnej do pracy w niskich temperaturach jest granica termiczna -5°C, wyznaczona przez Europejski Komitet Normalizacyjny.

W chłodniach dystrybucyjnych (zakres od 0°C do +4°C) oraz przetwórniach spożywczych stosuje się zestawy certyfikowane według normy PN-EN 14058 (Wyroby odzieżowe chroniące przed chłodem). Norma ta klasyfikuje wyroby pod kątem oporu cieplnego (Rct), przepuszczalności powietrza (AP), odporności na przenikanie wody (WP) oraz oporu parowania (Ret).

• Z kolei w komorach głębokiego mrożenia, gdzie temperatura spada do zakresu od -18°C do nawet -40°C, obligatoryjne jest stosowanie kompletów certyfikowanych zgodnie z normą PN-EN 342 (Zestawy odzieży i wyroby odzieżowe chroniące przed zimnem).
• W tym standardzie kluczowym parametrem jest efektywna izolacja cieplna (Icle) mierzona na ruchomym manekinie termicznym w metrach kwadratowych Kelwin na Wat (m²·K/W), a także wynikowa izolacja cieplna (Icler) wyznaczana w warunkach statycznych.

Dobierając zestaw ochronny, należy zwrócić uwagę na piktogram normy umieszczony na metce CE. Przy normie PN-EN 342 podawane są wartości izolacji termicznej Icle w połączeniu z określonym typem bielizny referencyjnej (typ B lub C), klasa przepuszczalności powietrza (od 1 do 3, gdzie 3 oznacza najmniejszą przepuszczalność) oraz opcjonalnie klasa wodoszczelności.

• Brak zachowania właściwej paroprzepuszczalności (wysoki opór Ret) prowadzi do kondensacji potu wewnątrz ociepliny, co drastycznie obniża jej opór cieplny i może wywołać gwałtowne wychłodzenie organizmu podczas przerw w pracy fizycznej.
• 🛡️ Szczegółowe zestawienie parametrów technicznych i właściwości nowoczesnych membran przedstawia przegląd norm i materiałów kurtek zimowych roboczych, który systematyzuje wiedzę o tkaninach barierowych.
• warstwa bazowa układu odzieżowego

Kryteria doboru odzieży chłodniczej wg BHP i przepisów

Dobór odzieży chłodniczej musi bazować na udokumentowanej ocenie ryzyka zawodowego (ORZ) oraz art. 237(6) Kodeksu pracy, uwzględniając temperaturę, prędkość opływu powietrza, czas ekspozycji i wydatek energetyczny pracownika.

• 🛡️ Zgodnie z polskim prawem pracy pracodawca jest zobowiązany nieodpłatnie dostarczyć pracownikowi środki ochrony indywidualnej spełniające wymagania oceny zgodności określone w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425 oraz art. 237(6) § 1 Kodeksu pracy — niedopuszczalne jest wyposażenie personelu w odzież niespełniającą norm dedykowanych dla danego środowiska termicznego.

Odzież przeznaczona do pracy w temperaturach poniżej -50°C kwalifikowana jest do III kategorii ryzyka (zagrożenia śmiertelne lub nieodwracalne uszczerbki na zdrowiu), co nakłada obowiązek certyfikacji przez jednostkę notyfikowaną i stałego nadzoru nad systemem zapewnienia jakości produkcji.

W ramach oceny ryzyka zawodowego należy wdrożyć wskaźnik IREQ (Required Clothing Insulation — wymagana izolacyjność odzieży), obliczany zgodnie z normą PN-EN ISO 11079. Parametr ten wyznacza bilans cieplny ciała na podstawie:

• temperatury operacyjnej powietrza (ta), średniej temperatury promieniowania (tr), prędkości przepływu powietrza generowanego przez agregaty chłodnicze (va), wilgotności względnej (RH), tempa metabolizmu pracownika (M), zależnego od intensywności wysiłku fizycznego.

W chłodniach i mroźniach niezwykle istotne jest także zjawisko Wind Chill (temperatura odczuwalna), gdzie wymuszony ruch mas powietrza znacząco przyspiesza konwekcyjne oddawanie ciepła przez organizm. Z tego względu odzież wierzchnia musi charakteryzować się najwyższą klasą przepuszczalności powietrza wg PN-EN 342.

• Zgodnie z PN-EN ISO 20345:2022 obuwie bezpieczne przeznaczone do stref chłodniczych powinno posiadać oznaczenie CI (izolacja kompleksu podeszwy od zimna, testowana w temperaturze -17°C), a podeszwa musi gwarantować odporność na poślizg ze statusem SR na podłożach ceramicznych pokrytych gliceryną lub lodem.
• W kwestii widzialności pracownika w korytarzach logistycznych o dużym natężeniu ruchu wózków widłowych odzież musi być wyposażona w pasy z materiału odblaskowego zgodne z normą PN-EN ISO 20471.

Kompletny strój do pracy w temperaturach ujemnych powinien bazować na systemie trójwarstwowym:

1. Warstwa bazowa (bielizna termoaktywna): hydrofobowe włókna syntetyczne (poliester, polipropylen) lub wełna merino, odprowadzające wilgoć ze skóry bez jej absorbowania.

1. Warstwa pośrednia (docieplająca): dzianiny polarowe lub watoliny poliestrowe o wysokiej sprężystości, zatrzymujące uwięzione powietrze jako naturalny izolator.

1. Warstwa zewnętrzna (ochronna): kombinezony, spodnie ogrodniczki oraz kurtki z tkanin poliamidowych lub poliestrowych powlekanych poliuretanem (PU), odporne na przetarcia, przewiewanie i uszkodzenia mechaniczne.

Polecane rozwiązania do pracy w chłodni

Wybór odzieży ochronnej dedykowanej do pracy w logistyce magazynowej, chłodniach dystrybucyjnych oraz komorach składowania wymaga precyzyjnego dopasowania parametrów izolacyjności do charakterystyki wykonywanych zadań.

W strefach kompletacji zamówień o umiarkowanym chłodzie doskonale sprawdzają się elementy certyfikowanej odzieży zimowej roboczej, która łączy wysoką odporność mechaniczną materiałów zewnętrznych (takich jak Oxford poliester) z optymalną gramaturą wypełnienia termoizolacyjnego, nie krępując przy tym swobody ruchów operatorów wózków widłowych.

Strefy załadunku i doków magazynowych

W przypadku operatorów pracujących w strefach załadunku i dokach magazynowych, gdzie występuje częsta ekspozycja na przeciągi i zmienne temperatury, kluczowy jest dobór właściwej kurtki zimowej BHP.

Zastosowanie wiatroszczelnych listew kryjących zamki, wysokich kołnierzy wyściełanych polarem oraz elastycznych ściągaczy w mankietach skutecznie eliminuje straty ciepła wywołane ruchem powietrza. Przykładem technicznego dopasowania do intensywnej pracy logistycznej są Ocieplane kurtki robocze zimowe męskie CXS Baltimore szara, w których zastosowano membranowe materiały barierowe oraz pikowaną ocieplinę zapewniającą stabilność cieplną przy umiarkowanym wydatku energetycznym. Do długotrwałych prac w komorach głębokiego mrożenia niezbędne jest uzupełnienie zestawu o specjalistyczne spodnie ogrodniczki ocieplane sięgające klatki piersiowej, zabezpieczające newralgiczne partie nerek i kręgosłupa lędźwiowego.

Modele dostępne w sklepie

Najczęściej wybierane modele w naszym sklepie:

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy zwykła kurtka zimowa robocza może być używana do pracy w chłodni?

Nie — standardowa odzież ocieplana bez certyfikacji PN-EN 14058 lub PN-EN 342 nie gwarantuje zdefiniowanego oporu cieplnego ani odpowiedniej bariery przeciwwiatrowej w stałej temperaturze chłodniczej.

Odzież codzienna lub podstawowa odzież robocza nie posiada zbadanych laboratoryjnie parametrów izolacyjności Icle oraz oporu parowania Ret, co przy długiej ekspozycji prowadzi do akumulacji potu w warstwach ociepliny i gwałtownego wychłodzenia organizmu. W środowisku kontrolowanym pracodawca ma obowiązek stosować środki ochrony indywidualnej z potwierdzonymi klasami ochronnymi.

Jakie obuwie robocze należy stosować w chłodniach i mroźniach?

Obuwie robocze do pracy w chłodni musi posiadać certyfikat zgodności z normą PN-EN ISO 20345:2022 oraz obowiązkowe oznaczenie CI potwierdzające izolację spodu od zimna. Test oznaczenia CI weryfikuje, czy przy temperaturze zewnętrznej -17°C spadek temperatury przy górnej powierzchni wkładki nie przekroczy 10°C w czasie 30 minut.

W komorach mroźniczych zaleca się obuwie z podnoskiem kompozytowym zamiast stalowego (brak mostka termicznego) oraz podeszwami z poliuretanu o podwójnej gęstości (PU/PU) lub gumy nitrylowej ze statusem antypoślizgowym SR.

Czy w chłodni konieczne jest noszenie odzieży odblaskowej?

Tak — odzież do pracy w chłodniach magazynowych i centrach dystrybucyjnych musi spełniać wymogi normy PN-EN ISO 20471 w zakresie widzialności, jeśli pracownicy poruszają się w strefach pracy wózków widłowych i maszyn transportu bliskiego.

Ograniczona przejrzystość powietrza wywołana kondensacją pary wodnej i zamgleniem w rejonie śluz temperaturowych stwarza wysokie ryzyko potrącenia. Zastosowanie materiałów tła o barwie fluorescencyjnej (żółtej lub pomarańczowej) oraz poziomych i pionowych taśm retrorefleksyjnych jest kluczowym elementem prewencji wypadkowej w nowoczesnej logistyce magazynowej.

Podsumowanie

Właściwy dobór środków ochrony indywidualnej do pracy w warunkach chłodniczych i mroźniczych wymaga precyzyjnej analizy środowiska termicznego, parametrów wymiany ciepła oraz certyfikatów zgodności z normami PN-EN 342 i PN-EN 14058.

• Kompletując wyposażenie ochronne dla personelu, należy zwrócić uwagę na prawidłowe dopasowanie gabarytowe poszczególnych warstw, aby nie dopuścić do nadmiernego ucisku ociepliny, co redukuje objętość uwięzionego powietrza i drastycznie obniża izolacyjność zestawu.
• Aby precyzyjnie dobrać wymiary kurtek, spodni i kombinezonów do sylwetki pracowników z uwzględnieniem warstw pośrednich, sprawdź nasz Przewodnik po Rozmiarach, który ułatwia bezbłędną konfigurację zamówień odzieży ochronnej.